Dental Tribune Poland

Transparentne zęby – skuteczna pomoc edukacyjna

By Sergio Rosler, Argentyna
June 08, 2011

Od najdawniejszych lat dentyści badali budowę anatomiczną wnętrza korzeni. Poczynając od okresu przed wynalezieniem zdjęć rtg aż do czasów współczesnych przesyconych technologią, badanie systemu kanałów korzeniowych stało się wręcz obsesją lekarzy endodontów.

W przeszłości powszechnie korzystano z kilku metod, w tym z badań radiologicznych, histologicznych, przekrojów poprzecznych i podłużnych oraz technik zwiększania przezierności tkanek korzeni. Współcześnie wykorzystuje się tomografię komputerową oraz badanie kliniczne w mikroskopie zabiegowym.

Technika zwiększania przezierności zęba
W ciągu ostatnich 100 lat w badaniach morfologicznych nad miazgą zębów ludzkich wykorzystywano technikę zwiększania przezierności zębów. Zapewnia to wgląd w trójwymiarową budowę komory i kanałów względem zewnętrznej powierzchni zęba i pozwala na ich dokładne zbadanie. Technikę tę wykorzystywano również w badaniach nad nieszczelnością wierzchołkową. Obecnie technika zwiększania przezierności jest wykorzystywana tylko jako narzędzie szkoleniowe i badawcze i nie ma właściwie zastosowania klinicznego.

W 1913 r. Hermann Prinz z powodzeniem uzyskał transparentne zęby, stosując protokół postępowania opisany przez Spaltholza w 1906 r. Okumura przeprowadził dogłębne badania anatomii miazgi i sklasyfikował kanały korzeniowe w zależności od ich rozmieszczenia i częstości występowania. W celu lepszego uwidocznienia systemu kanałów korzeniowych wprowadzał do komory miazgi tusz. Próbki można także barwić hematoksyliną i eozyną, które są powszechnie stosowane do wybarwiania preparatów histologicznych. W porównaniu do innych metod, takich jak badanie radiologiczne i histologiczne, techniki zwiększania przezierności zębów mają następujące zalety:
- zachowują oryginalny kształt korzenia,
- pozwalają na obserwowanie drobnych szczegółów budowy morfologicznej kanałów korzeniowych,
- są niedrogie i łatwe do przeprowadzenia,
- próbki można przechowywać przez długi czas.

Proces zwiększania przezierności obejmuje 3 proste etapy: demineralizację, odwodnienie i zapewnianie przezierności tkanek zęba.

Przygotowanie próbki:
- Usunięte zęby do czasu obróbki przechowywać w 10% roztworze formaliny w soli fizjologicznej.
- Usunąć kamień nazębny i wszelkie pozostałości tkanek przyzębia.
- Odciąć korony zębów i udrożnić kanały, stosując pilnik w rozmiarze ISO 10 (sprzyja to penetracji kwasu).
- Umieścić próbki w 4,2% roztworze NaOCl (usuwanie tkanek organicznych można usprawnić, umieszczając roztwór z próbkami w myjce ultradźwiękowej na 20 min).
- Opłukać pod bieżącą wodą i osuszyć.
- Można wprowadzić tusz indyjdki do systemu kanałów korzeniowych, odsysając płyn przez wierzchołki korzeni.

Demineralizacja:
- Przechowywać próbki w 5% kwasie azotowym (HNO3) przez 3 dni.
- Wymieniać roztwór co 8 godzin.
- Ręczne lub mechaniczne potrząsanie sprzyja równomiernej demineralizacji korzeni.
- Płukać próbki bieżącą wodą przez 4 godziny w celu ich oczyszczenia.

Odwodnienie:
- Odwadniać próbki w roztworach alkoholu o rosnącym stężęniu: 60% etanolu przez 8 godzin, 80% etanolu przez 4 godziny i 96,6% etanolu przez 2 godziny.
- Osuszyć próbki ręcznikami papierowymi.

Zwiększanie przezierności:
- Próbki należy umieścić na 2 godziny w ksylenie w celu ich stwardnienia, a następnie w salicylanie metylu, co nada im transparentność. Ten etap ma kluczowe znaczenie, jeśli próbki mają być stosowane do praktycznej nauki technik preparacji i wypełniania kanałów.
- Przechowywać próbki w salicylanie metylu, aby zachowały transparentność.

Uwaga: Podczas pracy z tymi niebezpiecznymi roztworami należy zawsze stosować odpowiednią ochronę. Zużyte roztwory należy utylizować zgodnie z krajowymi przepisami.

Pomoc edukacyjna
Powodzenie leczenia endodontycznego zależy od dokładności oczyszczania, formowania i wypełniania kanałów korzeniowych. Jednak dla osiągnięcia tego celu operator musi posiadać szczegółową wiedzę na temat morfologii kanałów korzeniowych każdego leczonego zęba. Zdemineralizowane, transparentne zęby mogą stanowić bardzo cenną pomoc w nauce technik leczenia endodontycznego. Hasselgren iTronstad wykorzystywali transparentne zęby do nauczania i doskonalenia procedur preparacji i wypełniania kanałów w ramach szkolenia dyplomowego w Uniwersytecie w Lund (Szwecja). Na zakończenie kursu poproszono studentów o wyrażenie opinii na temat wykorzystania transparentnych zębów w procesie nauki. Reakcje były bardzo pozytywne i zachęciły kierownictwo zakładu do dalszego stosowania transparentnych zębów na kolejnych kursach.

Moczenie próbek w ksylenie przez 2 godziny przed umieszczeniem w salicylanie metylu, zgodnie z zaleceniem Robertsona z 1980 r., przywraca zębinie twardość nieznacznie tylko niższą niż twardość normalnej zębiny. Otwiera to nowe możliwości przed lekarzami, którzy chcą uczyć się i trenować nowe techniki, zabiegi i protokoły postępowania od opracowywania maszynowego pilnikami NiTi po termoplastyczne wypełnianie kanałów ciepłą gutaperką. Lekarze widzą znacznie wyraźniej, co faktycznie dzieje się w kanałach, a to daje dużo lepsze efekty niż praca na sztucznych kanałach w bloczkach z tworzywa. Ponadto, odczucia dotykowe są bardzo zbliżone do rzeczywistej pracy w warunkach klinicznych. Ta prosta i niedroga technika pozwala lekarzom zobaczyć szczegółowo budowę morfologiczną kanałów korzeniowych oraz trenować niemal wszystkie zabiegi endodontyczne.

embedImagecenter("Imagecenter_1_309",309, "large");

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Latest Issues
E-paper

DT Poland No. 2, 2019

Open PDF Open E-paper All E-papers

© 2019 - All rights reserved - Dental Tribune International