Dental Tribune Poland

Ewolucja rozwiązań CAD/CAM

By Albert Mehl, Szwajcaria
August 26, 2009

„Tradycyjna” technologia CAD/CAM jest już coraz powszechniej stosowana w gabinetach stomatologicznych i pracowniach protetycznych. Teraz oczekujemy kolejnego kroku w ewolucji  rozwiązań CAD/CAM.

Jeszcze kilka lat temu dyskusje koncentrowały się na takich kwestiach, jak: dokładność przylegania, zmniejszenie kosztów ponoszonych przez lekarzy dentystów i przez pacjentów, łatwość obsługi urządzeń. O  jakości uzupełnień wykonywanych techniką CAD/CAM  mówiono zwykle z cynizmem. Tylko nieliczni naukowcy poświęcali tej technologii więcej uwagi. Obecnie sytuacja znacznie się zmieniła. Sceptyczne, ostrożne podejście do uzupełnień protetycznych wykonanych z wykorzystaniem komputera odeszło w niepamięć. Jego miejsce zajęły ogólnie akceptowane, standardowe sposoby postępowania. Obecnie wiele firm inwestuje ogromne środki w dalszy rozwój tej technologii.

Skąd tak nagła zmiana?
Pojawiło się wiele jednoznacznych argumentów, udowadniających wartość materiałów ceramicznych na bazie dwutlenku cyrkonu, które można obrabiać wyłącznie przy użyciu technik wspomaganych komputerowo. Ten materiał po raz  pierwszy umożliwił wykonywanie pełnoceramicznych częściowych stałych uzupełnień protetycznych. Także inne rodzaje porcelany wykazywały lepsze właściwości po automatycznym skrawaniu,
ponieważ stosowane w tym celu bloczki materiału mogły zostać poddane fabrycznej obróbce w optymalnych warunkach.

Z drugiej strony nastąpił znaczny rozwój systemów pracujących w technice CAD/CAM.
Dzięki lepszym komputerom i wydajnym technikom pomiaru, opracowanym w latach 90. XX w., możliwe stało się wykorzystanie systemów rejestracji/obrazowania trójwymiarowego w stomatologii oraz uproszczenie ich obsługi. Ciągły rozwój programów typu CAD umożliwił wprowadzenie wielu rozwiązań konstrukcyjnych oraz poprawę jakości urządzeń do skrawania. Obecnie typową cechą technologii CAD/CAM jest wydajność ekonomiczna, połączona z możliwością uzyskiwania uzupełnień wysokiej jakości. Korzyści z takich standaryzowanych i doskonale kontrolowanych metod leczenia oraz wytwarzania uzupełnień odnoszą nie tylko dentyści i technicy dentystyczni, ale także pacjenci.

Najnowsze osiągnięcia w dziedzinie CAD/CAM
Znawcy tematu od dawna przewidywali, że kluczową rolę będą odgrywały ośrodki wytwarzania uzupełnień: duża liczba wytwarzanych uzupełnień, wyspecjalizowany personel, scentralizowane zamówienia materiałów i wysokie standardy jakości sprzyjają znacznym obrotom, co z kolei umożliwia amortyzację inwestycji w najnowsze urządzenia przy jednoczesnym wzroście ich opłacalności. Średnie i mniejsze laboratoria mogą wykorzystać swoje kompetencje, tworząc – przy zastosowaniu metod wspomaganych komputerowo – wysokiej jakości estetyczne uzupełnienia.

Innym ważnym współcześnie trendem jest wykonywanie przy fotelu stomatologicznym wkładów, nakładów, koron całkowitych i częściowych. Grupę docelową dla urządzeń wykorzystujących w tym celu technikę CAD/CAM stanowią lekarze dentyści. Kompleksowe leczenie podczas jednej wizyty pozwala pacjentowi na oszczędność czasu i eliminuje konieczność tymczasowego zaopatrywania ubytku, co dodatkowo minimalizuje ryzyko odłamania guzka, odpryskiwania brzegów szkliwa i osłabiania wiązania z zębiną. Biogenetyczne formowanie powierzchni żujących pozwala na odtworzenie naturalnego ukształtowania tych powierzchni w przypadku wykonywania wkładów, nakładów i koron częściowych. Często omawia się łącznie technikę CAD/CAM i uzupełnienia pełnoceramiczne. Jest to zrozumiałe, ale trzeba pamiętać, że istnieją także inne możliwości. Wiele osób całkowicie zapomina o ogromnym potencjale, jaki kryje się w technikach skrawania, a także opracowanych niedawno technikach laserowego spiekania metali. Można zatem oczekiwać, że kiedyś uzupełnienia metalowe (np. ze stopów nieszlachetnych, stopów tytanu lub złota) staną się domeną technologii CAD/CAM.

Przyszłość technologii CAD/CAM
Wewnątrzustne pomiary trójwymiarowe umożliwią przynajmniej częściowo odejście od pobierania wycisków
w gabinecie. Szybkość, przebieg i precyzja procesu rejestracji obrazów są ciągle ulepszane, poszerza się także zakres pomiarów. Dzięki zachowaniu zestawu danych opisujących trójwymiarową budowę zęba, możliwe jest przeprowadzenie absolutnie nowatorskiej diagnostyki stomatologicznej poprzez porównywanie danych rejestrowanych w różnych okresach. Umożliwia to ilościową, trójwymiarową kontrolę procesu leczenia ortodontycznego, erozji i abrazji, zmian zachodzących w przyzębiu oraz terapii.

Procedury wspomagane komputerowo – w przeciwieństwie do tradycyjnej techniki wykonywania próbnych uzupełnień z wosku – umożliwiają czynnościowe i morfologiczne projektowanie kształtu powierzchni żujących. Złożone algorytmy pozwalają na przechowywanie szerokiej wiedzy na temat struktur zębowych i indywidualnych cech uwarunkowanych genetycznie. Za pomocą wirtualnych symulatorów można obrazować każdy zaprogramowany ruch. Tworząc projekt uzupełnienia, można uwzględnić znacznie więcej niż do tej pory naturalnych praw i ograniczeń, a także indywidualnych parametrów.

Potrzeby związane ze stosowaniem technologii CAD/CAM wymusiły wyższy poziom badań podstawowych, co znajduje odzwierciedlenie także w innych dziedzinach stomatologii. Dzięki wspólnym projektom uniwersytety i przedstawiciele przemysłu współdziałają w zakresie promocji, sprzyjając jednocześnie procesom rozwoju. Jeszcze do niedawna technologia CAD/CAM i stomatologia wspomagana komputerowo nie znajdowały się
w centrum zainteresowań uniwersytetów. Jednak przy uwzględnieniu faktu, że technologia ta jest stosunkowo nowa i kryje w sobie ogromny potencjał, z pewnością zmieni się to w ciągu najbliższych kilku lat, wpływając na przebieg kształcenia studentów stomatologii, a pośrednio także na możliwości terapeutyczne oferowane w gabinetach stomatologicznych.
 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

© 2019 - All rights reserved - Dental Tribune International