Skanowanie wewnątrzustne: aktualne możliwości i kierunki rozwoju

Główny autor opracowania, dr Ahmad Amro Baradee, wykładowca zintegrowanych kursów klinicznych w Katedrze i Zakładzie Protetyki Stomatologicznej Uniwersyteckiego Centrum Medycznego we Fryburgu, wskazał w rozmowie z Dental Tribune International, że inspiracją do stworzenia przeglądu była rosnąca rozbieżność między entuzjazmem klinicznym a dostępnymi dowodami naukowymi. „Skanery wewnątrzustne są często promowane jako pełne zastępstwo tradycyjnych metod wyciskowych, a niektórzy klinicyści deklarują pracę w całkowicie cyfrowym modelu, bez technik analogowych. Może to być możliwe w gabinetach o wąskim zakresie świadczeń, jednak nie odzwierciedla szerszej rzeczywistości klinicznej”, powiedział.

„Naszym celem była więc krytyczna ocena, na ile te twierdzenia znajdują potwierdzenie w dowodach naukowych, oraz opracowanie przeglądu opartego na wskazaniach klinicznych, który pozwoli lekarzom podejmować świadome decyzje nie tylko w oparciu o entuzjazm wobec nowych technologii”, dodał.

Przegląd obejmował wyniki badań opublikowanych w ciągu ostatniej dekady. Autorzy podkreślają, że integracja skanowania wewnątrzustnego wymaga inwestycji finansowej oraz czasowej — zwłaszcza w zakresie szkolenia zespołu — jednak technologia ta ma bardzo szerokie zastosowanie kliniczne. W szczególności potwierdzono, że skanowanie wewnątrzustne zapewnia wysoką dokładność w przypadku pojedynczych koron oraz mostów krótkoprzęsłowych, zarówno na zębach naturalnych, jak i implantach. Wyniki są porównywalne do tradycyjnych wycisków, przy jednoczesnym usprawnieniu pracy przy fotelu.

„W naszym szpitalu uniwersyteckim skanowanie wewnątrzustne zostało już włączone do programu kształcenia przedklinicznego. Studenci mogą w sposób obiektywny ocenić swoje preparacje, na przykład pod kątem luzu okluzyjnego czy toru wprowadzenia. Taka analiza zmniejsza subiektywność oceny i redukuje frustrację wynikającą z nauki technik preparacji”, wyjaśnia dr Baradee.

Wskazując na ograniczenia skanowania wewnątrzustnego, dr Baradee podkreślił, że pewne sytuacje kliniczne wciąż pozostają wyzwaniem — szczególnie przypadki z głębokimi brzegami poddziąsłowymi, ruchomymi tkankami miękkimi czy rozległymi rekonstrukcjami wieloprzęsłowymi, gdzie mogą kumulować się niedokładności. Na jakość skanów wpływają także różne czynniki, takie jak doświadczenie operatora, oświetlenie czy zastosowany system.

„Z tego względu tradycyjne wyciski nadal pozostają metodą preferowaną w określonych sytuacjach. Jednocześnie nowe podejścia cyfrowe — jak integracja fotogrametrii czy stosowanie dedykowanych protokołów skanowania — mają na celu przezwyciężenie tych ograniczeń”, dodał.

Patrząc w przyszłość, dr Baradee spodziewa się dalszego dynamicznego rozwoju systemów skanowania wewnątrzustnego, analogicznego do rozwoju smartfonów czy samochodów elektrycznych. „Można oczekiwać dalszych ulepszeń w zakresie precyzji sprzętu, szybkości skanowania i wydajności oprogramowania. Dodatkowo, sztuczna inteligencja prawdopodobnie odegra coraz większą rolę w wykrywaniu i korygowaniu błędów. Te postępy mogą jeszcze bardziej poszerzyć możliwości kliniczne technologii”, powiedział w rozmowie z Dental Tribune International.

Autorzy przeglądu przygotowują obecnie manuskrypt prezentujący wyniki badania, w którym różne skanery wewnątrzustne wykorzystywano do digitalizacji położenia implantów na poziomie tkanek — bez użycia scan body (cyfrowych transferów wyciskowych), opierając się wyłącznie na geometrii wewnętrznej implantu. Jak podkreśla dr Baradee, ta technika ma potencjał skrócenia czasu pracy, zmniejszenia zużycia materiałów i redukcji kosztów. Dalsze udoskonalenia w głębokości skanowania oraz rejestracji powierzchni odbijających światło mogą dodatkowo zwiększyć precyzję takich procedur.

Chociaż wyzwania nadal dotyczą rekonstrukcji pełnołukowych wspartych na implantach oraz mostów wieloprzęsłowych, rozwój sprzętu, oprogramowania i protokołów klinicznych systematycznie poprawia przewidywalność wyników. Autorzy zauważają również, że podejścia hybrydowe — łączące skanowanie wewnątrzustne z tradycyjnymi wyciskami czynnościowymi — mogą pomóc w przezwyciężeniu niektórych ograniczeń, szczególnie w rejestracji dynamicznej morfologii tkanek miękkich.

Skanowanie wewnątrzustne może znacząco poprawić doświadczenie leczenia u wybranych grup pacjentów — osób starszych, dzieci, pacjentów z ograniczonym otwarciem ust, alergiami czy ubytkami tkanek. Poza korzyściami klinicznymi technologia umożliwia przechowywanie, porównywanie i ponowne wykorzystanie danych cyfrowych, co wspiera dokumentację, kontrolę wyników leczenia i zarządzanie przypadkami, a dodatkowo pomaga ograniczyć zużycie materiałów.

„Stomatologia cyfrowa to dynamicznie rozwijająca się dziedzina, której skuteczność zależy od podejścia opartego na dowodach naukowych” — podsumował dr Baradee. „Zachęcamy klinicystów do wdrażania skanowania wewnątrzustnego tam, gdzie jest to wskazane, ponieważ w wielu obszarach technologia ta stanowi już standard postępowania. W świetle szybko postępującej cyfryzacji niezbędna jest ciągła edukacja — nawet wnioski z najnowszych przeglądów mogą szybko ulec dezaktualizacji wraz z pojawianiem się kolejnych generacji skanerów”, dodał.

Badanie zatytułowane „Czy tradycyjne wyciski są już przestarzałe? Narracyjny przegląd zastosowań skanerów wewnątrzustnych” (“Are conventional impressions obsolete? A narrative review on the applicability of intraoral scanners”) zostało opublikowane w grudniu 2025 r. w specjalnym wydaniu czasopisma Australian Dental Journal.