Burak czerwony – superfood bogaty w betalainy

Burak czerwony to nasz rodzimy superfoods. Czerwone buraki zawdzięczają swój intensywny kolor związkom noszącym nazwę betalainy. Są to naturalne barwniki pochodzenia roślinnego należące do glikozydów. W ich skład wchodzą czerwono-fioletowe betacyjaniny oraz żółto-pomarańczowe betaksantyny. Betalainy należą do silnych przeciwutleniaczy, które zmniejszają stan zapalny organizmu i bronią nas przed rakiem i innymi chorobami, naprawiają uszkodzone komórki i zmniejszają ryzyko chorób serca.

Poza burakiem ćwikłowym, betalainy znajdziemy tylko w kilku roślinach jadalnych. Są to: botwina, pitaja (smoczy owoc albo truskawkowa gruszka), opuncja, ulluko (gatunek południowoamerykańskiej rośliny pochodzącej z Andów), amarantus (nazywany też szarłatem, należy do najstarszych roślin uprawnych na świecie).

Burak ćwikłowy pochodzi ze Wschodu. O dzikim buraku wspominali już starożytni Grecy i Rzymianie, a po rozpadzie Imperium Rzymskiego to warzywo znała już niemal cała Europa. W naszym kraju ma miano pospolitej rośliny uprawnej, stąd możemy powiedzieć, że jest to właściwie nasz rodzimy superfoods. Jemy go w najróżniejszej postaci, głównie gotowanego, w zupach i sałatkach. Z powodu walorów odżywczych i zdrowotnych promowany jest też sok z buraka czerwonego oraz zakwas.

Buraki są bogatym źródłem folianu (kwas foliowy, jedna z form witaminy B9), witaminy A i C, żelaza, manganu, sodu, potasu, wapnia oraz węglowodanów i błonnika. Znajdujące się w burakach azotany w organizmie zamieniają się w tlenek azotu, który obniża ciśnienie krwi, ponieważ rozszerza naczynia krwionośne, ułatwiając krążenie. Zwiększają też wytrzymałość organizmu, np. podczas intensywnych ćwiczeń. Kwas foliowy pomaga młodym komórkom rosnąć i funkcjonować prawidłowo. Odgrywa ponadto kluczową rolę w naprawie uszkodzeń naczyń krwionośnych, wpływając w ten sposób na obniżenie ryzyka chorób serca i udaru mózgu. Do obniżenia ciśnienia i ochrony serca przyczynia się także potas. Buraki w różnej postaci, w tym sok i zakwas z buraka, zmniejszają stany zapalne i chronią komórki przed uszkodzeniem oksydacyjnym, dzięki dużej zawartości przeciwutleniaczy.

Buraki są bogate w błonnik, dzięki czemu poprawiają trawienie i zmniejszają ryzyko zaparć. Są przyjazne dla flory jelitowej i sprzyjają namnażaniu się korzystnych dla organizmu bakterii, a to w konsekwencji oznacza wzmocnienie układu odpornościowego.