Search Dental Tribune

Druk 3D coraz bliżej zastosowania w ostatecznych uzupełnieniach protetycznych

Wyniki nowego badania wskazują na duży potencjał druku 3D w wykonywaniu ostatecznych uzupełnień protetycznych. Potrzeba jednak więcej długoterminowych badań klinicznych, aby ocenić ich trwałość i przewidywalność w praktyce klinicznej. (Zdjęcie: xpabli/Adobe Stock)

pon. 28 września 2026

zapisz

ATENY, Grecja: Dowody naukowe dotyczące ostatecznych uzupełnień protetycznych wykonywanych metodą druku 3D są rozproszone w badaniach obejmujących różne grupy materiałów, technologie druku oraz rodzaje uzupełnień. W nowym przeglądzie badań zebrano i przeanalizowano dane dotyczące uzupełnień protetycznych opartych na zębach własnych pacjentów. W odróżnieniu od wcześniejszych przeglądów, które koncentrowały się na poszczególnych grupach materiałów lub węższym zakresie ocenianych parametrów, badanie przedstawia szerszy obraz aktualnego stanu wiedzy, wskazując zarówno najlepiej zbadane obszary, jak i te, w których nadal brakuje wystarczających danych.

W przeglądzie  przeanalizowano dane dotyczące materiałów na bazie żywic i materiałów ceramicznych stosowanych w druku 3D ostatecznych uzupełnień protetycznych opartych na zębach własnych, w tym koron, mostów , endokoron, licówek oraz uzupełnień typu overlay i onlay. Do przeglądu zakwalifikowano 111 badań spełniających kryteria włączenia, jednak zdecydowana większość z nich miała charakter in vitro. Uwzględniono jedynie sześć badań klinicznych, w tym jedno randomizowane badanie kontrolowane.  Większość badań koncentrowała się na pojedynczych koronach, materiałach na bazie tlenku cyrkonu oraz żywicach metakrylanowych i żywicach z wypełniaczem ceramicznym. Wśród stosowanych technologii druku 3D dominowały metody fotopolimeryzacyjne (przede wszystkim DLP i SLA – przyp. red.).

Wyniki sugerują, że pod wieloma względami parametry uzupełnień protetycznych wykonywanych metodą druku 3D mogą być porównywalne z parametrami uzupełnień frezowanych w technologii CAD/CAM. W analizowanej literaturze często wykazywano, że  uzupełnienia drukowane charakteryzują się klinicznie akceptowalną dokładnością wymiarową, dopasowaniem, szczelnością brzeżną oraz odpornością na złamanie. Najbardziej spójne wyniki dotyczyły uzupełnień z tlenku cyrkonu.

Najnowsze dane kliniczne również zaczynają potwierdzać te obserwacje. W prospektywnym badaniu klinicznym z 2026 r. przez dwa lata obserwowano 30 koron w odcinku bocznym wykonanych metodą druku 3D. Odnotowano 93% przeżywalności oraz 87% powodzenia klinicznego. Cztery korony uległy złamaniu, a w przypadku kolejnych czterech stwierdzono istotną zmianę koloru. Wyniki te wskazują na to, że obiecujące rezultaty kliniczne nie stanowią jeszcze potwierdzenia długoterminowej trwałości ostatecznych uzupełnień wykonywanych metodą druku 3D.

Obserwacje dotyczące złamań i zmian koloru są zgodne z ogólniejszymi wnioskami z przeglądu dotyczącymi materiałów na bazie żywic przeznaczonych do druku 3D. Wśród powtarzających się ograniczeń wskazano niższą odporność na złamanie oraz niestabilność koloru.  Badania kliniczne uwzględnione w przeglądzie wykazały, że uzupełnienia zachowywały prawidłową funkcję, jednak w ciągu dwóch lat obserwowano postępujące przebarwienia i zużycie powierzchni okluzyjnej.

W przeglądzie zwrócono również uwagę na istotną kwestię: właściwości uzupełnień w dużym stopniu zależą od sposobu ich drukowania i obróbki. Orientacja wydruku, grubość warstwy, protokoły obróbki po wydruku oraz parametry projektu cyfrowego mogą wpływać na dokładność, dopasowanie i właściwości mechaniczne ostatecznego uzupełnienia.  Zdaniem autorów standaryzacja procedur drukowania i obróbki końcowej jest niezbędna do zapewnienia przewidywalnych rezultatów klinicznych w przypadku ostatecznych uzupełnień protetycznych wykonywanych metodą druku 3D.

Z punktu widzenia klinicystów szczególne istotna jest rozbieżność pomiędzy wynikami badań laboratoryjnych a dostępnymi dowodami klinicznymi. Dotychczasowe badania  potwierdzają przede wszystkim techniczne możliwości wykonywania ostatecznych uzupełnień protetycznych metodą druku 3D,  natomiast dane dotyczące ich długoterminowej trwałości klinicznej pozostają ograniczone. .  Aby lepiej ocenić możliwości zastosowania druku 3D w praktyce klinicznej, autorzy wskazują na potrzebę prowadzenia długoterminowych randomizowanych badań klinicznych, standaryzacji protokołów produkcyjnych oraz dalszych badań nad ograniczeniami poszczególnych materiałów.

Artykuł zatytułowany „Three-dimensional printed materials for definitive ceramic and resin restorations: a scoping review” został opublikowany online 1 września 2026 r. w czasopiśmie Materials.

Tagi:
To post a reply please login or register
advertisement
advertisement