Search Dental Tribune

Sztuczna inteligencja w stomatologii: od diagnostyki do działania

W nowym przeglądzie narracyjnym przeanalizowano, w jaki sposób rozwój sztucznej inteligencji, technologii czujników i robotyki może przyczynić się do powstania systemów wspomagających lekarzy dentystów podczas zabiegów klinicznych. (Zdjęcie: alicobanoglu/Adobe Stock)

śro. 18 listopada 2026

zapisz

GUANGZHOU, Chiny: Sztuczna inteligencja (AI) już znalazła wiele zastosowań w stomatologii. Obecnie naukowcy badają, czy może również wspierać lekarzy dentystów w wykonywaniu zabiegów w jamie ustnej. W nowym przeglądzie narracyjnym przeanalizowano, w jaki sposób sztuczna inteligencja zintegrowana z systemami czujników i robotyką (ang. embodied artificial intelligence, EAI) mogłaby wspomagać wykonywanie zabiegów klinicznych pod nadzorem lekarzy dentystów. W przeglądzie wskazano obiecujące kierunki rozwoju tej technologii.

Na podstawie piśmiennictwa z zakresu stomatologii, medycyny i inżynierii autorzy przeanalizowali technologie niezbędne do działania systemów EAI oraz ich potencjalne zastosowania kliniczne. Analizę podzielono na cztery powiązane ze sobą obszary: pozyskiwanie informacji ze środowiska klinicznego, łączenie ich z danymi pacjenta i dostępną wiedzą, planowanie interwencji oraz sterowanie ich wykonaniem.

Jednym z podstawowych warunków działania EAI jest możliwość pozyskiwania wiarygodnych informacji z jamy ustnej. W przeglądzie zwrócono uwagę na badania nad czujnikami siły i technologiami haptycznymi, które umożliwiają systemom robotycznym wykrywanie zmian oporu mechanicznego podczas zabiegów implantologicznych. Mogłoby to wspomagać identyfikację anatomicznych punktów orientacyjnych oraz ocenę stabilności pierwotnej implantów. Inne rozwiązania obejmują systemy robotyczne wykorzystujące śledzenie optyczne do kompensowania symulowanych ruchów pacjenta oraz nakładki ortodontyczne umożliwiające pomiar sił zgryzowych w celu monitorowania leczenia.

Aby wspomagać podejmowanie decyzji, systemy EAI musiałyby również wykorzystywać dane z wywiadu medycznego oraz istniejącą wiedzę kliniczną. W przeglądzie omówiono badania nad modelami AI zdolnymi do przetwarzania różnych rodzajów informacji stomatologicznych, a także nad zbiorami danych obejmującymi wyniki kolejnych badań i wizyt kontrolnych. Autorzy przedstawili również rozwiązania opracowane na potrzeby chirurgii robotycznej w innych dziedzinach medycyny, które mogłyby umożliwić systemom EAI uczenie się na podstawie wcześniejszych zabiegów i wykorzystywanie zdobytej w ten sposób wiedzy przy podejmowaniu decyzji klinicznych.

W badaniach nad planowaniem leczenia wspomaganym przez AI analizowano systemy wykorzystujące dane dotyczące anatomii kości oraz wymagania protetyczne do opracowywania planów wszczepienia implantów, również w przypadku implantów jarzmowych. Naukowcy omówili także możliwości zastosowania cyfrowych bliźniaków do symulacji  różnych scenariuszy leczenia i przewidywania jego  wyników.

W części dotyczącej wykonywania zabiegów autorzy przeglądu opisali systemy robotyczne, które mogą prowadzić narzędzia po zaplanowanych trajektoriach i dostosowywać ich ruchy na podstawie danych z czujników. W badaniach nad mikrochirurgią endodontyczną wspomaganą robotycznie uzyskano obiecujące wyniki pod względem precyzji w warunkach laboratoryjnych, a niewielkie serie przypadków klinicznych dostarczyły wstępnych danych wskazujących na możliwość wykorzystania tych rozwiązań w praktyce.

Od możliwości technologicznych do zastosowań klinicznych

Rozwój robotyki stomatologicznej wzbudza w ostatnim czasie szczególne zainteresowanie. Przykładowo przegląd zakresowy wykazał wysoką precyzję wszczepiania implantów z wykorzystaniem systemów robotycznych. Dental Tribune International opisywała już przypadek pełnołukowej rehabilitacji protetycznej z zastosowaniem robotycznego wszczepiania implantów, a także badania laboratoryjne, w których wykazano większą dokładność przygotowania zębodołu biorczego do autotransplantacji zębów przy użyciu robota.

Autorzy przeglądu wskazali, że znaczna część dostępnych dowodów pochodzi z badań inżynieryjnych, doświadczeń in vitro, symulacji przedklinicznych oraz niewielkich serii przypadków klinicznych. Nadal brakuje jednak wystarczającej liczby prospektywnych badań porównawczych i długoterminowych badań klinicznych. Niektóre rozwiązania opracowano ponadto z myślą o innych dziedzinach medycyny, a możliwość ich zastosowania w stomatologii pozostaje niepewna. Choć w niektórych obszarach wykazano techniczną wykonalność tych rozwiązań, dostępne dowody nie pozwalają jeszcze potwierdzić skuteczności klinicznej ani długoterminowego bezpieczeństwa zintegrowanych systemów EAI.

Artykuł zatytułowany „The prospect of embodied intelligence in dentistry” ukazał się online w grudniu 2026 r. w czasopiśmie International Dental Journal.

Tagi:
To post a reply please login or register
advertisement
advertisement