Zastosowanie lasera CO2 w leczeniu zmian na błonie śluzowej – opis przypadków

Ta metoda terapeutyczna stosowana jest z powodzeniem w zabiegach frenuloplastyki, gingiwektomi i gingiwoplastyki, naczyniaków, chirurgicznego leczenia mucocele, przygotowaniu pola protetycznego oraz leczeniu powikłań w jego obrębie, jak również do usuwania zmian patologicznych o charakterze włóknisto-rozrostowym oraz przednowotworowym, tj. brodawczaki, niektóre rodzaje leukoplakii.^3-10

Leczenie przy użyciu lasera stosowane jest także w mikrochirurgii zmian o charakterze złośliwym ze względu na zmniejszone niebezpieczeństwo rozsiewu komórek nowotworowych drogą naczyń krwionośnych.^3,5

Korzyści wynikające z zastosowania terapii laserowej są szerokie:
_czas trwania zabiegu jest zazwyczaj bardzo krótki, co przekłada się na komfort pacjenta i operatora,¹¹
_bezbolesność zabiegu,^5,12
_praca bezkontaktowa zabezpieczająca przed potencjalnym zakażeniem,¹¹
_brak krwawienia podczas zabiegu wynikający z koagulacji naczyń krwionośnych pozwala na bardzo precyzyjne cięcie rany,⁴
_łatwiejsza kontrola procesów ablacyjnych tkanek miękkich dzięki temu, że promieniowanie lasera CO₂ wnika na głębokość 5-10 mm,^1,12
_brak konieczności zakładania szwów, co niweluje pojawienie się blizn ściągających, mających istotne znaczenie dla pacjentów objętych leczeniem protetycznym,⁹
_w obszarach oddalonych od linii cięcia występuje efekt biostymulacyjny, sprzyjający gojeniu się rany pooperacyjnej.^3,11

W niniejszej pracy przedstawiono 2 przypadki zastosowania lasera CO2 w Zakładzie Chirurgii Stomatologicznej WUM.

Opis przypadków

Przypadek 1
57-letnia pacjentka zgłosiła się do Zakładu Chirurgii Stomatologicznej w celu przygotowania pola protetycznego do ponownego protezownia. Pacjentka użytkowała protezę całkowitą dolną i górną. W badaniu podmiotowym nie stwierdzono odchyleń. W badaniu przedmiotowym wewnątrzustnym stwierdzono duży zanik wyrostka zębodołowego żuchwy, a na błonie śluzowej zmiany włóknisto-przerostowe o charakterze fałdów włóknistych, wynikające z długotrwałego użytkowania niedopasowanego uzupełnienia protetycznego oraz zmianę o charakterze brodawczaka.

Przedstawiono pacjentce 2 alternatywne metody leczenia: pierwszą klasyczną z użyciem skalpela i drugą – z użyciem lasera CO2. Pacjentka wyraziła pisemną zgodę na zabieg laserowy.

W znieczuleniu nasiękowym 0,5 ml 2% lignocainy z noradrenaliną, wiązką promieniowania lasera CO2 o głębokości 0,2 mm usunięto zmienione patologicznie tkanki. Podczas zabiegu zarówno operator, jak i pacjent mieli założone okulary ochronne z bocznymi osłonkami oraz maski ochronne. Rany pooperacyjne pozostawiono do całkowitego wygojenia przez ziarninowanie. W zaleceniach pozabiegowych uwzględniono zastosowanie opatrunku Solcoseryl Dental, utrzymanie wzmożonej higieny jamy ustnej oraz dietę miękką.

Podczas wizyty kontrolnej 7 dni po zabiegu pacjentka nie zgłaszała dolegliwości bólowych, obrzęku operowanych tkanek ani tkanek otaczających, bezpośrednio po zabiegu, jak również w dłuższym czasie po nim. Rana goiła się prawidłowo przez ziarninowanie. Ocena histopatologiczna usuniętych zmian potwierdziła rozpoznanie kliniczne.

Przypadek 2
59-lernia pacjentka zgłosiła się do Zakładu Chirurgii Stomatologicznej WUM w celu leczenia zmian na błonie śluzowej jamy ustnej. W badaniu podmiotowym nie stwierdzono odchyleń. Pacjentka podaje pojawienie się zmian ok. 10 lat temu oraz zgłasza nawykowe nagryzanie błony śluzowej policzków.

W badaniu przedmiotowym wewnątrzustnym stwierdzono liczne braki zębowe, ostre krawędzie zębów, mnogie zmiany na błonie śluzowej policzków i kątów warg o charakterze włóknisto-przerostowym (fibroma), zmiany o średnicy 0,7-1,0 cm. Pacjentce zaproponowano usunięcie zmian za pomocą lasera CO2. Pacjentka wyraziła zgodę na zabieg.

W znieczuleniu nasiękowym 2% lignocainą z noradrenaliną (2 ml), wiązką promieniowania lasera CO2 o głębokości 0,2-0,25 mm usunięto zmienione patologicznie tkanki. Rany pooperacyjne pozostawiono do wygojenia przez ziarninowanie. Pacjentce zalecono Solcoseryl Dental do stosowania w celu zabezpieczenia ran pooperacyjnych, dietę miękką oraz wzmożoną higienę jamy ustnej. Badanie histopatologiczne potwierdziło rozpoznanie kliniczne.

Wniosek

Pełna akceptacja zabiegu przez pacjenta, krótki czas zabiegu, brak powikłań i szeroki zakres zastosowania pozwalają uznać opisaną metodę za efektywną i bezpieczną.

Autorzy:
Dr n. med. Dorota Szubińska-Lelonkiewicz, lek. dent. Martyna Osiak, prof. dr hab. n. med. Andrzej Wojtowicz
Zakład Chirurgii Stomatologicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
Email: dorszub@wp.pl

Piśmiennictwo:
1. Tanasiewicz M. et al.: Lasery w stomatologii. Twój Przegląd Stomatologiczny, 2012, 3: 99-104.
2. Fekrazad R. et al.: Pyogenic Granuloma: Surgical Treatment with Er:YAG Laser. Journal of Lasers in Medical Sciences. 2014, 5(4): 199-205.
3. Zeńczak-Więckiewicz D. et al.: Badania porównawcze tradycyjnego stomatologicznego leczenia chirurgicznego i leczenia przy użyciu lasera CO2 z uwzględnieniem subiektywnych doznań pacjentów. Dental Forum, 2013, 1: 43-48.
4. Tambuwala A., Sangle A., Khan A., Sayed A. Excision of Oral Leukoplakia by CO2 Lasers Versus Traditional Scalpel: A Comparative Study. Journal of Maxillofacial & Oral Surgery. 2014, 13(3): 320-327.
5. Jerjes W., Hamdoon Z., Hopper C.: CO2 lasers in the management of potentially malignant and malignant oral disorders. Head & Neck Oncology, 2012, 4: 17.
6. Toida M. et al.: Irritation fibroma of the oral mucosa: a clinicopathological study of 129 lesions in 124 cases. Oral Med Pathol. 2001, 6: 91-94.
7. De Santana Santos T. et al.: Focal fibrous hyperplasia: A review of 193 cases. Journal of Oral and Maxillofacial Pathology, 2014, 18(1):S86-S89.
8. Maturana-Ramirez A. et al.: A retrospective analysis of reactive hyperplastic lesions of the oral cavity: study of 1149 cases diagnosed between 2000 and 2011, Chile. Acta odontol. Latinoam, 2015, 28(2): 103-107.
9. Mohan A., Kumar L., Cholan P.K., Rajaram N.: Conservative Surgical Approach and Aesthetic Management of a Focal Gingival Hyperplastic Lesion. Clinics and Practice. 2014, 4(3): 679.
10. Kasperski J., Rój R.: Protetyczne leczenie pacjentów ze zmianami przerostowymi błony śluzowej jamy ustnej – opis przypadku. Protet. Stomatol., LIX, 4: 282-286.
11. Grodoń G. et al.: Zastosowanie lasera CO2 w stomatologii na podstawie przeglądu piśmiennictwa i doświadczeń własnych. e-Dentico, 2012, 3(37): 40-47.
12. Tamarit-Borrás M. et. al.: Removal of hyperplastic lesions of the oral cavity. A retrospective study of 128 cases. Med. Oral Patol. Oral Cir. Bucal. 2005, 10(2): 151-162.